Open Access Dostęp otwarty  Restricted Access Dostęp przez subskrypcję

Występowanie pestycydów w wodzie przeznaczonej do spożycia w Polsce

Krzysztof Skotak, Jakub Bratkowski, Grzegorz Kaczmarczyk, Małgorzata Jamsheer-Bratkowska, Agnieszka Stankiewicz, Dorota Maziarka, Elżbieta Kaniowska-Klarzyńska

Abstrakt


Narażenie na działanie substancji chemicznych jest powszechne. W Europie obserwuje się tendencję wzrostową stosowania pestycydów w ciągu ostatniej dekady, największą na Łotwie, Węgrzech i w Polsce. Pestycydy stosuje się głównie w rolnictwie i leśnictwie. Są one również składnikiem wielu powszechnie używanych produktów, takich jak środki przeciw komarom, pchłom, kleszczom, środki ochronne do drzew, czy farby antypleśniowe. Obok żywności, szczególnie groźne dla zdrowia jest zanieczyszczenie pestycydami wód stanowiących surowiec zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia. Badania pokazują, że są dwa główne źródła zanieczyszczenia wód pestycydami: bezpośrednie ich stosowanie na obszarach leśnych i rolniczych oraz coraz częstsze używanie ich na obszarach miejskich.
Celem pracy była jakościowa i ilościowa przestrzenna ocena występowania pestycydów w wodzie przeznaczonej do spożycia w Polsce, w oparciu o ich klasyfikację ze względu na budowę chemiczną oraz przeznaczenie, z uwzględnieniem sposobu zagospodarowania terenu. Ocenę przeprowadzono w skali kraju na podstawie wyników analiz wykonanych w latach 2005-2010 w ramach kontroli nadzorowanej przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Uzyskane wyniki pokazują, że w wodzie przeznaczonej do spożycia najczęściej wykrywano insektycydy, fungicydy i herbicydy. Najwyższy udział liczby wyników przekraczających obowiązujące dopuszczalne stężenia w danej grupie pestycydów zaobserwowano dla regulatorów wzrostu roślin oraz akarycydów. Analiza wpływu sposobu zagospodarowania terenu na jakość wody dostarczanej do konsumentów pokazuje, że w większości przypadków pestycydy występowały na obszarach użytkowanych rolniczo (głównie herbicydy i insektycydy). Akarycydy, aficydy, fungicydy, iksodicydy i regulatory wzrostu roślin wykrywano na obszarach mieszanych z przeważającym udziałem terenów rolniczych, leśnych i niezamieszkałych. Na obszarach silnie zurbanizowanych przekroczenia występowały niezmiernie rzadko i tylko w przypadku insektycydów.


Słowa kluczowe


zaopatrzenie w wodę,pestycydy, zastosowanie pestycydów, jakość wody do spożycia, zagospodarowanie terenu.

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Environment and human Health. Joint EEA-JRC report. EEA Report No 5/2013. European Environment Agency, 2013, European Union 2013.

Środowisko Europy 2010 – Stan i Prognozy. Synteza. Europejska Agencja Środowiska, Kopenhaga 2010.

Pesticides in Drinking Water. Sunny Mistry. Air and Water Pollution Prevention and Control Engineering. Fall 2013.

European Chemical Bureau: Preliminary list of biocides submitted to PAN. Germany 2001.

Facts Pesticides in Drinking Water. Division of Environmental and Occupational Heath Consumer and Environmental Health Services.

USEPA. Pesticides industry sales and usage: 2006 and 2007 market estimates. www.epa. gov/opp00001/pestsales/07pestsales/market_estimates2007.pdf, 2011.

World Resources Institute. World pesticide use. http://www.wri.org/publication/content/8660.

Environmental Indicator Report 2013. Natural resources and human well-being in a green economy. European Environment Agency 2013.

Agriculture and the environment in the EU accession countries – Implications of applying the EU common agricultural policy. Environmental issue report No 37. European Environment Agency 2004.

Rolnictwo w 2012 r. Główny Urząd Statystyczny. Departament Rolnictwa. Warszawa 2013.

Tesfamichael A. A., Kaluarachchi J. J.: A methodology to assess the risk of an exiting pesticide and potential future pesticides for regulatory decision-making. Environ. Sci. Policy 2006, nr 9, s. 275–290.

Capri E., Karpouzas D.: Pesticide risk assessment in rice paddies: theory and practice. Amsterdam: Elsevier Science 2007, s. 266.

Kaniowska-Klarzyńska E., Jamsheer-Bratkowska M., Stankiewicz A., Maziarka D., Bratkowski J., Skotak K., Kaczmarczyk G.: System nazdoru nad obrotem i stosowaniem pestycydów w ochronie przed skażeniem wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w Unii Europejskiej i w Polsce. Technologia Wody 2013, nr 12, s. 34-39.

Chapter 4: Pesticides as Water Pollutants. FAO Corporation Document Repository.

Sustainable development in the European Union 2011 edition. 2011 monitoring report of the EU sustainable development strategy. Eurostat. Publications Office of the European Union 2011.

Hamilton D.: Pesticide Residues in Food and Drinking Water. Human Exposure and Risks. John Wiley & Sons Ltd., England 2004.

Communication from the Commission to the Council, the European Parliament, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions – A Thematic Strategy on the Sustainable Use of Pesticides. COM(2006), 372 final.

Directive 2009/128/EC of the European Parliament and of the Council of 21 October 2009 establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides, Off J Eur Communities 2009, L309.

Neumeister L.: Podręcznik Akcji Pestycydowych. Informator dla organizacji pozarządowych z Europy Środkowo-Wschodniej. PAN Germany. Pestcide Action Network Germany. Hamburg 2003.

Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS) http://www.unece.org/trans/danger/publi/ghs/ghs_welcome_e.html.

Younes M., Galal-Gorchev H.: Pesticides in Drinking Water – Case Study. Food and Chemical Toxicology 2000, nr 38, s. 87-90.

Kaleta J.: Pestycydy w środowisku wodnym. Zeszyty naukowe Politechniki Rzeszowskiej 2004, nr 218.

WHO recommendations on the use of pesticides in public health are valid only if linked to WHO specifications for their quality control. http://who.int/whopes/quality/en.

Guidelines for drinking water quality, fourth edition. World Health Organisation, Geneve 2011.

Arias-Estevez M., Lopez-Periago E., Martınez-Carballo E., Simal-Gandara J., Mejuto J. C., Garcıa-Rıo L.: The mobility and degradation of pesticides in soil and the pollution of groundwater resources. Agric. Ecosyst. Environ. 2008, nr 123, s. 247–260.

Reid D., Edwards A., Cooper D., Wilson E., Mcgaw B.: The quality of drinking water from private water supplies in Aberdeenshire, UK. Water Res. 2003, nr 37, s. 245–254.

Gonçalves C. M., Silva J. C. G. E. D., Alpendurada M. F.: Evaluation of the pesticide contamination of groundwater sampled over two years from a vulnerable zone in Portugal. J Agric Food Chem. 2007, nr 55, s. 6227–6235.

Gilliom R. J., Barbash J. E., Crawford C. G., Hamilton P. A., Martin J. D., Nakagaki N. i wsp.: The quality of our nation’s waters – pesticides in the nation’s streams and ground water, 1999–2001. Technical Report. United States Geological Survey. Reston, Virginia, USA 2007.

Hansen B., Langtofte C., Brüsch W., Møller W. W., Mielby S. i wsp.: Grundvand Status og udvikling 1989–2009. Technical Report. Geological Survey of Denmark and Greenland. Copenhagen, Denmark 2010.

Maloschik E., Ernst A., Hegedűs G., Darvas B., Székács A.: Monitoring water-polluting pesticides in Hungary. Microchemical Journal 2007, nr 85, s. 88–97.

Vryzasa Z. Vassilioub G., Alexoudisb C., Papadopoulou-Mourkidoua E.: Spatial and temporal distribution of pesticide residues in surface waters in northeastern Greece. Water Research. 2009, nr 43, s. 1–10.

Schipper P. N. M., Vissers M. J. M., Linden A. M. A. V. D.: Pesticides in groundwater and drinking water wells: overview of the situation in The Netherlands. Water Sci. Technol. 2008, nr 57, s. 1277.

Leterme B., Vanclooster M., Rounsevell M., Bogaert P.: Discriminating between point and non-point sources of atrazine contamination of a sandy aquifer. Sci Total Environ. 2006, nr 362, s. 124–142.

Batt A. L., Bruce I. B., Aga D. S.: Evaluating the vulnerability of surface waters to antibiotic contamination from varying wastewater treatment plant discharges. Environ. Pollut. 2006, nr 142, s. 295–302.

Graymore M., Stagnitti F., Allinson G.: Impacts of atrazine in aquatic ecosystems. Environ. Int. 2001, nr 26, s. 483–495.

Hunt B.: Stream depletion for streams and aquifers with finite widths. J. Hydrol. Eng. 2008, s. 80–89.

Christensen S., Zlotnik V. A., Tartakovsky D. M.: Optimal design of pumping tests in leaky aquifers for stream depletion analysis. J. Hydrol. 2009, nr 375, s. 554–565.

Verstraeten I., Thurman E., Lindsey M., Lee E., Smith R.: Changes in concentrations of triazine and acetamide herbicides by bank filtration, ozonation, and chlorination in a public water supply. J. Hydrol. 2002, nr 266, s. 190–208.

Malaguerra F., Albrechtsen H. J., Binning P. J.: Assessment of the contamination of drinking water supply wells by pesticides from surface water resources using a finite element reactive transport model and global sensitivity analysis techniques. Journal of Hydrology 2013, nr 476, s. 321–331.

Sankararamakrishnan N., Sharma A. K., Sandhi R.: Organochlorine and organophosphorous pesticide residues in ground water and surface waters of Kanpur, Uttar Pradesh, India. Environment International 2005, nr 31, s. 113–120.

Skotak K., Bratkowski J., Kozłowski J.: Baza danych jakości wody, jako element systemu wspomagania decyzji w zdrowiu publicznym. Gaz, Woda i Technika Sanitarna 2013, nr 1, s. 18-25.

Drinking Water Directive. Council directive 98/83/EC of 3 November 1998 on the quality of water intended for human consumption. Off. J. Eur. Communities 1998, L330.

The WHO Recommended Classification of Pesticides by Hazard and Guidelines to Classification, 2009. World Health Organization 2010.


Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Copyright (c) 2016 Technologia Wody

Creative Commons License
Ten artykuł jest udostępniany na licencji: Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Wydawnictwo Seidel-Przywecki Sp. z o.o. • Biblioteka Inżynierii Środowiska • Woda / Ścieki / Osady • Technologia Wody • Forum Eksploatatora